Leo Tzuref kwam kwiek tevoorschijn vanachter een witte pilaar om Eli Peck welkom te heten. Eli deinsde terug, verrast; toen schudde ze handen en Tzuref loosde hem in de verzakte oude woning. Bij de deur draaide Eli zich om, en langs het glooiend gazon, voorbij het doolhof van heggen, achter het donkere, onbetreden ruiterpad, zag hij de straatverlichting aan knippen in Houtenton. De winkels langs de Koetshuisweg wierpen een uitbarsting van geel op – het kwam Eli voor als een geheim signaal van zijn stadsgenoten: “Zeg deze Tzuref waar we staan, Eli. Dit is een hedendaagse wederJobs geloofsgemeenschap, Eli, we hebben onze gezinnen, we betalen belasting...” Eli, belast door de boodschap, staarde Tzuref zwijgzaam, lusteloos aan.
De ogenschijnlijke subtiliteit van de waarnemingen van Eli doet ons inzien dat er geen zicht is, op het door hem op een binnen afzienbare tijd in gebruik van het Frits van Turenhout’s Brilstand Regelpaneel . Voor de gemiddelde lezeres van Leren Appelen zal dat anders liggen. Lezersonderzoek heeft duidelijk gemaakt dat slechts een klein percentage van de, overigens uiterst schaars bevolkte, lezersschare het zonder visuele hulpmiddelen kan stellen. Zogezegd een opmerkelijk hoog moyenne qua brillen en lenzen. VoiceOver is echter andere koek. Dat is bedoeld voor mensen die stekeblind zijn. Of hoe benoem je dat un peu politiek correct? Een gezichtsvermogen als de liefde, zeg maar. Zijn we zonder het te willen weer bij de blinde bard van de lage landen, de pijp rokende teckel kenner, hij, wiens naam we liefst niet noemen, die dagelijks op de treurbuis verschijnt om het over de kwaliteit van herensokken te hebben: ‘het leed dat Mulisch heet’ (vorig jaar (2007) in een aangevulde, en deels gecensureerde, uitgave bij Nieuw Amsterdam verschenen onder redactie van Lucas Ligtenberg en Bob Polak van de oorspronkelijke Propria Cures uitgave) , uitgekomen. Nu zullen de kwaliteiten van VoiceOver voor de schrijverijen vol met inhoudsloze pretentie, humbug gebracht als genialiteit, karakterloze kletsmeierijen, humorloze zelfoverschatting, ”lafheid en leuterpraat” (Rogier Proper) voor die schrijver geen uitkomst bieden; mocht zijn blindheid voor zijn eigen kwaliteiten ooit genezen dan kiest hij hopelijk voor het nekschot. Maar het zal wel weer eens niet.
Vanaf het allereerste begin, de Macintosh televisiereclame op 22 januari 1984 tijdens de Super Bowl XVIII, of de eigenlijke presentatie op 24 januari 1984, kan de Mac teksten hardop voorlezen. Het valt niet uit te sluiten dat we daar ooit nog op terugkomen, op die mogelijkheid om teksten voor te lezen dan. Apple heeft deze, toen en nu (26 juni 2008) ongeëvenaarde, vaardigheid lichtjaren verder gebracht door het om te toveren in een volledig van alle toeters en bellen voorziene, zelfstandige toepassing, die alles wat aan tekst op het beeldscherm staat voor kan lezen, ten behoeve van de mensen met het gezichtsvermogen van een slavink doorboord met een tandenstoker. Dit alles is weer ondergebracht is in het Universele Toegang Regelpaneel. De, zoals Jaap de Berg, wiens PowerBook overigens recentelijk ten grave gedragen is, het in een van de omschrijvingen van 2000ste kruiswoordtest in Trouw van dinsdag 24 juni 2008 benoemt: “in zijn land is ook de koning gehandicapt, zij het minder”, ziet het gebruik van de muis niet zo zitten. De Leren Appelen redactie, gekend om daar empatie, kan zich er wat bij voorstellen dat je er een peux nerveux, om niet zeggen: compleet orewoet van wordt als je met de muis iets moet (dubbel)klikken wat je niet kan zien. VoiceOver, helaas alleen in het Engels beschikbaar, leest daarom niet alleen elk stukje tekst dat het kan vinden op het scherm – het laat je ook alles op het scherm bedienen (menu’s, knoppen, et cetera) zonder dat je ooit een muis nodig hebt.
